Willa powstala przed 1894 rokiem. Jej pierwszym włascicielem był Józef Kaspruś Stoch, który wykonywał prace snycerskie przy budowie Witkiewiczowskiej "Koliby". Zarobek ten pozwolił mu na rozbudowę własnego domu i otwarcie w nim pensjonatu. W 1926 roku budynek przeszedł dużą modernizację przez dobudowanie piętra, elektryfikację i doprowadzenie wodociągu. W tym samym roku Karol Szymanowski po raz pierwszy odwiedził Atmę uczestnicząc w weselu córki Stocha. W Atmie zamieszkał na stałe cztery lata póżniej, wynająwszy willę od Heleny ze Stochów Obrochtowej.

"Mamunieczko najdroższa
Oto właśnie pierwszy wieczór siedzę nareszcie u siebie! Skromny, góralski dom, niedaleko "Czerwonego Dworu", ale b. miły i przytulny. Mam 4 pokoje. Sypialny, jadalny, gabinet i mały gościnny. Oprócz tego porządny pokoik dla Felka i kuchnia. W gabinecie sofa dla jeszcze jednego ewentualnie gościa. Bardzo mi się tu podoba. Gazdowie znani tu, porządni."

Kiedy kompozytor wprowadzał się do willi miała ona juz nazwę "Atma". Nadały ją wcześniej dwie nieznane pensjonariuszki, które zapewne kierowały się połozeniem budynku w malowniczej dolince Potoku Młyniska. Słowo "Atma" wywodzi się bowiem z sanskrytu i oznacza błogi stan duszy, nirwanę.

Szymanowski był pod wielkim wrażeniem kultury podhalańskiej, zwłaszcza muzyki. Brał udział we wszystkich wydażeniach kulturalnych, i był mocno związany z zakopiańskimi artystami. W "Atmie" stworzył najświetniejsze swoje utwory jak: Harnasie, Pieśni kurpiowskie i Mazurki.

Od najmłodszych lat Szymanowski walczył z grużlicą. Ana tez była po części powodem dla którego przyjeżdzał a później osiedlił się w Zakopanem. Pogarszający się stan zdrowia kompozytora zmusił go do wyjazdu w 1935 roku do Lozanny, gdzie po dwóch latach zmarł.

Po wojnie "Atmę" zasidlono lokatorami. W 1952 roku w willi odsłonięto tablicę pamiątkową poświęcona kompozytorowi. Dopiero na początku lat siedemdziesiątych dwaj warszawscy dziennikarze, Zdzisław Sierpiński i Jerzy Waldorff podjęli próbę ratowania "Atmy". Zorganizowali kampanię społeczną i zbiórkę pieniędzy, dzięki której willa została wykupiona przez Warszawskie Towarzystwo Muzyczne. W 1974 roku Towarzystwo przekazało "Atmę" Muzeum Narodowemu w Krakowie, które po dokonaniu remontu, urządziło w willi Muzeum Karola Szymanowskiego. Uroczyste otwarcie nastąpiło 6 marca 1976 roku.

Muzeum Karola Szymanowskiego, ul. Kasprusie 19 (przy zbiegu z ul. Orkana).
Czynne codziennie (z wyjątkiem pon.) w godz.10.00 - 16.00, tel. (0-18) 20 134 68.
(fot. 4. arch. Muzeum Tatrzańskiego)